Το Σχολείο της Πακιστανικής Κοινότητας

1. Οργάνωση, διοίκηση και εθελοντική εκπαιδευτική προσφορά

Το Σχολείο Ουρντού Αθήνας λειτουργεί κάθε Σάββατο, από τις 11:00 έως τις 14:00, στο Πολιτιστικό Κέντρο της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδος στο Περιστέρι, προσφέροντας σε παιδιά και γυναίκες ένα σταθερό πλαίσιο εκπαιδευτικής και πολιτιστικής δραστηριότητας. Μέσα από την εκμάθηση γλωσσών, τη γνωριμία με την πολιτιστική τους κληρονομιά και την ουσιαστική συμμετοχή τους στην ελληνική κοινωνία, το Σχολείο αποτελεί έναν χώρο εκπαίδευσης και δημιουργικής συμμετοχής.

Η ίδρυσή του χρονολογείται από το 2007 και αποτελεί πρωτοβουλία της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδος «Η ΕΝΟΤΗΤΑ». Ιδρυτής του είναι ο κ. Τζαβιέντ Ασλάμ, Πρόεδρος της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδος «Η ΕΝΟΤΗΤΑ», με γνώμονα την παιδεία, τη γλωσσική ανάπτυξη και την καλλιέργεια δεξιοτήτων που προάγουν την ισότιμη συμμετοχή, την κοινωνική συνοχή και την αμοιβαία προσφορά.

Την ευθύνη για τη λειτουργία και τις δραστηριότητες του Σχολείου έχει κατά κύριο λόγο το Γυναικείο Συμβούλιο της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδος «Η ΕΝΟΤΗΤΑ», υπό την καθοδήγηση της επικεφαλής του, κας Ιστιάκ, η οποία ασκεί παράλληλα καθήκοντα Διευθύντριας του Σχολείου.

Στον πυρήνα της εκπαιδευτικής προσπάθειας βρίσκεται μια ομάδα δέκα αφοσιωμένων εκπαιδευτριών. Όλες είναι μέλη του Γυναικείου Συμβουλίου και διαθέτουν σχετική εκπαιδευτική κατάρτιση και σχετική διδακτική εμπειρία. Πάνω απ' όλα, όμως, τις ενώνει η κοινή πεποίθηση ότι η εκπαίδευση αποτελεί μέσο δημιουργίας ευκαιριών, ενδυνάμωσης των κοινοτήτων και οικοδόμησης ενός καλύτερου μέλλοντος.

Το σύνολο του εκπαιδευτικού έργου του Σχολείου στηρίζεται αποκλειστικά στην εθελοντική προσφορά. Πρόκειται για μια συλλογική προσπάθεια, βασισμένη στην πεποίθηση ότι η προσφορά στην εκπαίδευση έχει ευρύτερη κοινωνική διάσταση και ότι η ουσιαστική αλλαγή ξεκινά από την προσωπική διάθεση για προσφορά, τη γνώση και την έμπρακτη αλληλεγγύη.

2. Εκπαίδευση, ενδυνάμωση και κοινωνική συμμετοχή

2.1 Εκπαίδευση και ανάπτυξη των παιδιών

Το πρόγραμμα για τα παιδιά συνδυάζει τη γλωσσική εκπαίδευση με τη γνώση της ιστορίας και του πολιτισμού της καταγωγής τους. Παράλληλα, καλλιεργεί δεξιότητες όπως η κριτική σκέψη, η επικοινωνία και η δημόσια ομιλία, συμβάλλοντας στην ευρύτερη προσωπική και κοινωνική τους ανάπτυξη.

Σημαντικό μέρος των δραστηριοτήτων του Σχολείου αποτελεί η συμμετοχή των μαθητών σε πολιτιστικές εκδηλώσεις και εορτασμούς καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, όπως η Ημέρα Ανεξαρτησίας του Πακιστάν (14 Αυγούστου), η Ημέρα του Πακιστάν (23 Μαρτίου), οι εορτασμοί του Έιντ και οι εκδηλώσεις του Ραμαζανιού. Στο πλαίσιο αυτών των εκδηλώσεων, τα παιδιά συμμετέχουν σε ομιλίες, θεατρικές παραστάσεις και δρώμενα, απαγγελίες ποιημάτων, κουίζ και συζητήσεις.

Οι δραστηριότητες αυτές συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας, της προσωπικής έκφρασης, της συνεργασίας και της αυτοπεποίθησης μπροστά σε κοινό. Πολλοί μαθητές, που αποκτούν μέσα από τις δράσεις του Σχολείου τις πρώτες τους εμπειρίες δημόσιας ομιλίας, στη συνέχεια αρχίζουν να αναλαμβάνουν ομιλίες και σε εκδηλώσεις εκτός του σχολείου, αποδεικνύοντας τη διαχρονική αξία των δεξιοτήτων και της αυτοπεποίθησης που έχουν καλλιεργήσει.

Μέσα από μαθήματα θεάτρου, παραστάσεις και άλλες δημιουργικές δραστηριότητες, τα παιδιά ενθαρρύνονται επίσης να διερευνούν ιδέες, να επικοινωνούν αποτελεσματικά και να προβάλλουν ηθικές αξίες μέσα από τη δημιουργική τους έκφραση. Το σύνολο αυτών των εκπαιδευτικών και εξωσχολικών δραστηριοτήτων καλλιεργεί όχι μόνο τις γλωσσικές δεξιότητες και τις γνώσεις τους, αλλά και τον χαρακτήρα, τη δημιουργικότητα, την αυτονομία και το αίσθημα ευθύνης απέναντι στους άλλους.

Απώτερος στόχος του Σχολείου είναι να εφοδιάσει τα παιδιά τόσο με ισχυρούς δεσμούς με τη γλωσσική, πολιτιστική και θρησκευτική τους κληρονομιά όσο και με τις γνώσεις, την αυτοπεποίθηση και τις δεξιότητες που χρειάζονται, ώστε να εξελιχθούν σε ενεργά, ικανά και δημιουργικά μέλη της ελληνικής κοινωνίας.

2.2 Εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας για γυναίκες

Με στόχο να διευκολύνει την καθημερινή επικοινωνία και την ενεργό συμμετοχή των γυναικών στην κοινωνική ζωή, το Σχολείο προσφέρει επίσης μαθήματα ελληνικής γλώσσας ως δεύτερης γλώσσας σε μητέρες και γυναίκες όλων των ηλικιών.

Τα μαθήματα αυτά δίνουν στις γυναίκες τη δυνατότητα να αναπτύξουν τις γλωσσικές τους δεξιότητες σε ένα υποστηρικτικό και φιλόξενο περιβάλλον. Πέρα από την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας, συμβάλλουν στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησής τους, ώστε να μπορούν να επικοινωνούν αυτόνομα, να ανταποκρίνονται στις καθημερινές τους ανάγκες, να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες και να συμμετέχουν ενεργά στην ευρύτερη κοινωνική ζωή.

Για πολλές γυναίκες, αυτή η υποστήριξη μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα στην καθημερινότητά τους, ενισχύοντας την ανεξαρτησία τους, τις κοινωνικές τους σχέσεις και τη δυνατότητά τους να συμμετέχουν ισότιμα στην ελληνική κοινωνία.

3. Μια ιστορία επιμονής και αλληλεγγύης (2007–2026)

Η πορεία του Σχολείου ξεκίνησε το 2007, με περίπου 30 παιδιά να αποτελούν τους πρώτους μαθητές του. Αρχικά στεγάστηκε σε χώρο που παραχωρήθηκε δωρεάν από τον Δήμο Ρέντη, όπου και λειτούργησε έως το 2016. Με την πάροδο των χρόνων, ο αριθμός των παιδιών αυξήθηκε, φτάνοντας περίπου τα 200, γεγονός που κατέστησε ολοένα και πιο επιτακτική την ανάγκη για έναν μεγαλύτερο και καταλληλότερο εκπαιδευτικό χώρο.

Την περίοδο 2017–2021, έπειτα από απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αθηναίων, παραχωρήθηκε δωρεάν στην Κοινότητα η χρήση του 144ου Δημοτικού Σχολείου στην περιοχή των Σεπολίων. Εκείνη την περίοδο, η πρωτοβουλία περιλάμβανε μαθήματα ουρντού, αγγλικών και αραβικών για τα παιδιά, καθώς και μαθήματα ελληνικής γλώσσας για τις μητέρες τους.

3.1 Εμπόδια στη λειτουργία του Σχολείου

Η προγραμματισμένη έναρξη λειτουργίας του Σχολείου στο 144ο Δημοτικό Σχολείο, τον Οκτώβριο του 2017, αναβλήθηκε έπειτα από απειλές και εκφοβιστικές ενέργειες μελών της Χρυσής Αυγής, της ακροδεξιάς οργάνωσης που αποτελούσε τότε το τρίτο μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό κόμμα της χώρας και έχει έκτοτε καταδικαστεί ως εγκληματική οργάνωση. Στο στόχαστρο της εκστρατείας μίσους και ξενοφοβίας βρέθηκε μια εκπαιδευτική πρωτοβουλία που απευθυνόταν σε παιδιά και αποσκοπούσε στην εξασφάλιση του δικαιώματός τους στη μάθηση. Εκπαιδευτικοί και γονείς που υπερασπίστηκαν τη λειτουργία του Σχολείου αντιμετώπισαν επίσης συκοφαντικές επιθέσεις και απειλές.

Το Σχολείο υποδέχθηκε επίσημα τα παιδιά στις 12 Νοεμβρίου 2017, με μια εκδήλωση αφιερωμένη στην αλληλεγγύη, την ειρηνική συνύπαρξη και τον αμοιβαίο σεβασμό. Στην πρωτοβουλία αυτή στάθηκαν στο πλευρό της Κοινότητας εκπρόσωποι του Δήμου Αθηναίων και αντιρατσιστικές οργανώσεις, αναδεικνύοντας την αξία της γλωσσικής εκπαίδευσης των παιδιών στη μητρική τους γλώσσα, καθώς και της διδασκαλίας της ελληνικής στις γυναίκες της κοινότητας.

Οι δυσκολίες, ωστόσο, δεν περιορίστηκαν στις ακροδεξιές απειλές και τον εκφοβισμό. Η Κοινότητα ήρθε αντιμέτωπη και με εμπόδια από την πλευρά της δημοτικής διοίκησης του τότε δημάρχου Κώστα Μπακογιάννη. Η δημοτική παράταξη του δημάρχου επιχείρησε να παρουσιάσει τη μη λειτουργία του Σχολείου ως αποτέλεσμα δήθεν «γραφειοκρατικών εμποδίων».

Αντιδράσεις απέναντι στη λειτουργία του Σχολείου εκδηλώθηκαν και από την πλευρά της Πρεσβείας του Πακιστάν στην Ελλάδα. Ο τότε Πρέσβης επιχείρησε να παρεμποδίσει τη λειτουργία του, σε αντίποινα για τον διαρκή αγώνα της Κοινότητας κατά της διαφθοράς και της κακομεταχείρισης στην Πρεσβεία. Από τον Αύγουστο του 2015 έως τον Ιούλιο του 2016, η Κοινότητα είχε πραγματοποιήσει κινητοποίηση που διήρκεσε έντεκα μήνες και δύο ημέρες, καταγγέλλοντας φαινόμενα δωροδοκίας και λεκτικής κακοποίησης και διεκδικώντας τον σεβασμό της αξιοπρέπειας των Πακιστανών υπηκόων. Στην κινητοποίηση είχαν συμμετάσχει και μαθητές του Σχολείου. Οι μετέπειτα προσπάθειες του Πρέσβη να παρέμβει σε μια εκπαιδευτική πρωτοβουλία που απευθυνόταν σε παιδιά πακιστανικής καταγωγής στην Ελλάδα ανέδειξαν περαιτέρω την εχθρική στάση απέναντι στην ανεξάρτητη δράση της Κοινότητας.

Η πορεία του Σχολείου ανέδειξε τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι μεταναστευτικές κοινότητες στην προσπάθειά τους να οργανώσουν εκπαιδευτικές και πολιτιστικές πρωτοβουλίες, αλλά και να διεκδικήσουν ισότιμη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.

3.2 Η αλληλεγγύη στον αγώνα για την εκπαίδευση των παιδιών

Σε αυτά τα δύσκολα χρόνια, η Κοινότητα δεν ήταν μόνη. Η προσπάθεια για τη συνέχιση της λειτουργίας του Σχολείου στηρίχθηκε από δεκάδες συλλόγους εκπαιδευτικών σε ολόκληρη την Ελλάδα, εκπαιδευτικές ομοσπονδίες, μεταξύ των οποίων η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας (ΔΟΕ) και η Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΟΛΜΕ), συνελεύσεις φοιτητών και δημοτικά συμβούλια, μεταξύ των οποίων και το Δημοτικό Συμβούλιο Χανίων. Η Κοινότητα έλαβε επίσης τη στήριξη της Ανώτατης Διοίκησης Ενώσεων Δημοσίων Υπαλλήλων (ΑΔΕΔΥ), του Διευθυντή του 144ου Δημοτικού Σχολείου, δημοτικών συμβούλων του Δήμου Αθηναίων, καθώς και δημοτικών παρατάξεων της αντιπολίτευσης.

Πέρα από τη θεσμική υποστήριξη, καθοριστική υπήρξε και η αλληλεγγύη των κατοίκων της γειτονιάς. Η έμπρακτη συμπαράστασή τους συνέβαλε στην επαναλειτουργία του Σχολείου και στην υπεράσπιση του δικαιώματος των παιδιών των μεταναστών στην εκπαίδευση, απέναντι στην εκστρατεία μίσους της Χρυσής Αυγής.

Στις εκδηλώσεις και διαδηλώσεις αλληλεγγύης συμμετείχαν πολυάριθμες οργανώσεις και συλλογικότητες, μεταξύ των οποίων η Κίνηση Ενωμένοι Ενάντια στον Ρατσισμό και τη Φασιστική Απειλή (ΚΕΕΡΦΑ), η Ανταρσία στις Γειτονιές της Αθήνας, ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης «Αριστοτέλης», η Γ΄ ΕΛΜΕ Αθήνας, η Αντικαπιταλιστική Ανατροπή και η Ανυπότακτη Αθήνα. Στις κινητοποιήσεις συμμετείχαν επίσης μέλη της Ανοιχτής Πόλης, της ΟΡΜΑ, της Αλληλεγγύης για Όλους και άλλων συλλογικοτήτων.

Η Κοινότητα εκφράζει την ειλικρινή της ευγνωμοσύνη προς όλους όσοι στάθηκαν στο πλευρό του Σχολείου, υπερασπίστηκαν τη συνέχιση της λειτουργίας του και στήριξαν το δικαίωμα των παιδιών στην εκπαίδευση. Η συνέχιση της λειτουργίας του αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της δύναμης που μπορεί να έχει η συλλογική δράση, η αλληλεγγύη και η στήριξη μιας ολόκληρης γειτονιάς.

Το 2022, το Σχολείο μεταφέρθηκε στο Πολιτιστικό Κέντρο του Περιστερίου, όπου συνεχίζει μέχρι σήμερα την εκπαιδευτική του δραστηριότητα. Σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την ίδρυσή του, έχοντας λειτουργήσει σε τρεις διαφορετικούς χώρους, παραμένει σταθερά προσηλωμένο στην προσφορά εκπαιδευτικών ευκαιριών σε παιδιά και γυναίκες, στη διατήρηση της γλωσσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και στην ενίσχυση της ενεργού συμμετοχής τους στην ελληνική κοινωνία.